Barcelona zet opnieuw een belangrijke stap in de strijd tegen overtoerisme. De gemeenteraad heeft beslist om de gemeentelijke belasting voor cruisepassagiers die minder dan twaalf uur in de stad verblijven op te trekken naar het wettelijke maximum van 24 euro per persoon. Samen met de regionale toeristenbelasting van 6 euro betalen transitpassagiers binnenkort in totaal 30 euro per persoon voor een kort bezoek aan de Catalaanse hoofdstad.
De maatregel moet later dit jaar nog formeel worden opgenomen in de fiscale regelgeving, maar de politieke goedkeuring is inmiddels een feit. Voor cruisereizigers verandert er weinig aan de praktische afhandeling: de rederijen blijven de belastingen innen en doorstorten aan de lokale overheid.
Van geleidelijke verhoging naar onmiddellijke invoering
Aanvankelijk zou de gemeentelijke cruisetaks in verschillende fases worden verhoogd. Het oorspronkelijke plan voorzag een geleidelijke stijging tot het wettelijke maximum tegen 2029. Nu kiest Barcelona ervoor om die planning los te laten en de maximale belasting meteen in te voeren.
Volgens het stadsbestuur is de druk op de stad te groot geworden om nog langer te wachten. De hogere belasting moet bijdragen aan de financiering van de publieke voorzieningen die dagelijks door duizenden cruisebezoekers worden gebruikt, terwijl tegelijk het aantal korte havenbezoeken moet afnemen.
Transitpassagiers blijven het doelwit
De maatregel geldt uitsluitend voor transitpassagiers: reizigers die tijdens hun cruise minder dan twaalf uur in Barcelona verblijven. Passagiers die hun cruise in Barcelona beginnen of eindigen – de zogenaamde homeport-passagiers – blijven vrijgesteld van deze gemeentelijke heffing.
Die keuze past binnen de strategie van burgemeester Jaume Collboni, die al langer inzet op minder transitcruises en meer cruises die in Barcelona beginnen of eindigen. De stad gaat ervan uit dat deze reizigers vaker één of meerdere nachten in Barcelona verblijven en daardoor meer uitgeven aan hotels, restaurants, winkels en andere lokale diensten dan passagiers die slechts enkele uren aan wal komen. Eerder schreven we al over de discussie rond het volledig schrappen van cruiseschepen met een tussenstop in Barcelona, een debat dat de voorbije maanden steeds nadrukkelijker werd gevoerd.
Onderdeel van een bredere hervorming
De belastingverhoging staat niet op zichzelf. Barcelona werkt al enkele jaren aan een grondige hervorming van zijn cruisebeleid. Zo wordt het aantal cruiseterminals op de Adossat-kade tegen 2030 teruggebracht van zeven naar vijf en investeert de stad fors in modernere infrastructuur, walstroominstallaties en een betere spreiding van bezoekers.
Daarnaast ligt ook een jaarlijks plafond van ongeveer 3,5 miljoen cruisepassagiers op tafel. Dat moet de groei van het cruiseverkeer afremmen en de leefbaarheid in de stad verbeteren. In een eerder artikel gingen we dieper in op de plannen van Barcelona om het aantal cruiseterminals én de passagierscapaciteit te beperken, waarmee de stad duidelijk kiest voor kwaliteit boven kwantiteit.
Verdeelde reacties
Niet iedereen is ervan overtuigd dat een hogere belasting het gewenste effect zal hebben. Actiegroepen die zich verzetten tegen massatoerisme vinden dat de maatregel onvoldoende ver gaat. Volgens hen zal een hogere taks het aantal cruises nauwelijks doen afnemen en zijn strengere maatregelen, zoals het sluiten van extra cruiseterminals, noodzakelijk.
De Haven van Barcelona ziet dat anders. Volgens de haven vertegenwoordigen cruisebezoekers minder dan vijf procent van het totale toerisme in de stad, maar leveren zij wel een belangrijke economische bijdrage. Bovendien investeren zowel de haven als de grote cruisemaatschappijen honderden miljoenen euro’s in nieuwe terminals, duurzamere infrastructuur en betere mobiliteit, waardoor een snelle verschuiving van cruises naar andere havens weinig waarschijnlijk lijkt.
Barcelona volgt een internationale trend
Barcelona is overigens lang niet de enige bestemming die de kosten voor cruisepassagiers verhoogt. Ook landen en steden zoals Griekenland, Noorwegen, Amsterdam, de Bahama’s en Mexico voeren steeds vaker extra belastingen of beperkingen in om de druk op infrastructuur, natuur en lokale gemeenschappen te verminderen.
Daardoor worden cruises geleidelijk duurder, al worden de extra inkomsten meestal gebruikt om toeristische bestemmingen leefbaar en duurzamer te houden. In ons achtergrondartikel Waarom cruisen duurder wordt (en waarom dat niet per se slecht is) leggen we uit waarom steeds meer cruisehavens kiezen voor hogere belastingen en welke gevolgen dat heeft voor reizigers én rederijen.
Barcelona kiest duidelijk richting
Met de onmiddellijke invoering van de maximale gemeentelijke cruisetaks bevestigt Barcelona opnieuw dat het de groei van het cruisetoerisme actief wil sturen. De stad kiest bewust voor minder korte havenbezoeken, meer cruises die in Barcelona beginnen of eindigen en een betere balans tussen toerisme, economie en leefbaarheid.
Voor transitpassagiers betekent dat binnenkort een totale belasting van 30 euro per persoon, waarmee Barcelona zich positioneert als een van de strengste én duurste cruisebestemmingen van Europa. Tegelijk onderstreept de beslissing een bredere Europese trend waarbij bestemmingen steeds nadrukkelijker grenzen stellen aan de groei van het cruisetoerisme.
Foto’s CruiseToTravel
Wil je nog meer leuke reistips en inspiratie? Schrijf je in op onze nieuwsbrief!